Ruim tien jaar werk ik nu voor diverse Amelander opdrachtgevers en geleidelijk kwam ik steeds meer te weten over hun eigen feest op 5 december. Eerst keek ik er van op, je kan er namelijk best spannende verhalen over vertellen, maar later snapte ik dat het niets anders is dan een traditie die al vele generaties wordt doorgegeven en ook best met de tijd meegaat. Eigenlijk net zoals er in het hele land, behalve dan in de platgewalste Randstad, vele tradities bestaan. Prachtige tradities die het leven, de verbinding en de verbroedering versterken. Met straattheater, met verwijzingen naar vervlogen tijden, met veel plezier voor iedereen. Dat moet je koesteren en niet verstoren.
Ik vierde in mijn leven een aantal jaren op een totaal afwijkende manier dan ze dat in de rest van het Zuiden doen, carnaval in een Brabantse stad. We droegen de boeren zakdoek met de ‘knoop van voor’. Één van de vele tradities en gebruiken die ze er alleen hier op nahielden. Ik zag honderden mensen op de dinsdagavond huilen bij het vallen van de Kraai en begreep dat zij niet gek waren maar ik gewoon arm was. Tradities verrijken je leven, verbinden en geven betekenis. Maar wel pas vanaf het moment dat je het durft aan te kijken. Dat je het met open vizier en respect tegemoet treedt en niet belachelijk maakt, er met dedain naar kijkt en je niet openstelt. Net als nu op Ameland hadden ze in die stad waar ik kwam ook een hekel aan pers en camera’s. Ik snap dat heel goed.
Carnaval duurt alles bij elkaar wel een maand, Sunneklaas op Ameland maar twee dagen. Dan is het eiland even alleen van de Amelanders en van niemand anders. Dan vieren ze daar hun eigen feest, daar kijken ze het hele jaar naar uit. Daar leven Amelanders naartoe, daar speelt traditie, saamhorigheid en verbinding een grote rol. Nog nooit heb ik een Amelander, man of vrouw horen klagen over misstanden tijdens het feest, er hoeft echt niemand gered te worden dus laat die mensen. Af en toe is er trouwens best wel eens iemand ‘van buiten’ welkom. Maar dan alleen omdat hij of zij dan verbondenheid voelt met het eiland en er met respect mee omgaat. Zo gesloten en geheim is het dus helemaal niet.
Ik ken trouwens ook Amelanders die er niks mee hebben, die net als Zuiderlingen dat met carnaval doen, een korte vakantie plannen in die periode en dus even aan de andere kant van het land zijn. Niet verjaagd, niet gedwongen maar gewoon zelf gekozen. Leidt ook nooit tot problemen met de buren die wel vieren of zoals ze het zelf zeggen: Spelen. Er is dus helemaal geen probleem dat aan de kaak gesteld moet worden, het zou alleen fijn zijn als de Amelanders hun feest onverstoord kunnen vieren.
De ophef die nu is losgebarsten in de nationale media is een schoolvoorbeeld van selectieve verontwaardiging. Er zijn tal van gebedshuizen, sektes, vreemde rituelen, plaatselijke gebruiken en curieuze clubs in Nederland te vinden waar een ‘onderzoeksjournalist’ wél iets kan blootleggen. Op Ameland valt niks bloot te leggen, alleen iets te verstoren. Laat de Amelanders met rust, gun die Eilanders 2 dagen per jaar hun eigen eiland voor henzelf, de rest van het jaar staan ze iedere dag voor je klaar en tonen zij zich zeer gastvrij aan honderdduizenden toeristen die dat overigens heel af en toe helemaal niet zo verdienen. Maar dat is een ander verhaal!
Alles in de reportages van PowNed ademt sensatiezucht. Het is pesten in de zuiverste vorm. Met draaiende camera een ritueel feest filmen waar je niet welkom bent, dat is zeer, zeer onfatsoenlijk en ongepast. Dat geeft mensen terecht een onveilig en naar gevoel en uiteindelijk kan dat tot vervelende situaties leiden. Geweld is nooit goed maar uitlokking is in sommige gevallen erger.
Ik ben #teamameland